کارشناسی ارشد کوثر

شيمي

معرفی رشته

گرایش ها وابعاد مختلف دوره در کارشناسی ارشد

مواد امتحانی وضرایب دروس

ظرفيت پذيرش دانشگاه‌ها: سراسری روزانه و ...

منابع دانشگاهي

زمینه های اشتغال

معرفی رشته

  تاريخ پيدايش دانش شيمي را شايد بتوان با پيدايش انسان بر کره زمين همزمان دانست.تاريخ، پر از افسانه‌هاي کيمياگري و کيمياگران و رؤياهاي انسان در رسيدن به غيرممکن‌ها بوده است. ترديدي نيست که دنياي امروز تا حد قابل ملاحظه‌اي بر اثر فعاليت‌هاي شيميدان‌ها شکل گرفته است. بدون توسعه شيمي و صنايع شيميايي در هر کشوري، صنايع آن کشور چهره‌اي ناقص خواهد داشت.شيمي، دانش مولکول‌ها، اتم‌ها و پيوندهاست. دانشي که مي‌تواند خواص ماده، چگونگي تغييرات و شيوه توليد آن‌ها را بررسي کند. اين دانش، زيربناي بسياري از علوم ديگر زيستي و صنعتي است.يک شيميدان با موادي سروکار دارد که هريک داراي خواص گوناگوني است. آشنايي با اين مواد و خواص آنها در يک مجموعه دانشگاهي به عنوان رشته شيمي جاي مي‌گيرد.

گرایش ها وابعاد مختلف دوره در کارشناسی ارشد

• شيمي آلي

واژه " آلي" باقيمانده از روزگاري است که ترکيبهاي شيميايي را، بسته به اين که از چه محلي منشاء گرفته باشند، به دو طبقه غير آلي و آلي تقسيم مي‌کردند. ترکيبهاي غير آلي، ترکيبهايي بودند که از مواد معدني بدست مي‌آمدند. ترکيبات آلي، ترکيبهايي بودند از منابع گياهي يا حيواني. يعني از مواد توليد شده به وسيله ارگانيسمهاي زنده بدست مي‌آمدند.اما با سنتز اوره از مواد معدني که يک ترکيب آلي است اين طبقه بندي صرفا" براي آساني کار مي باشد.

شيمي آلي شيمي ترکيبات کربن است كه وسيع ترين طيف ترکيبات را دارد.

�         شيمي تجزيه

شيمي تجزيه شامل جداسازي، شناسايي و تعيين مقدار نسبي اجزاي سازنده يک نمونه از ماده است. شيمي تجزيه نقشي حياتي را در توسعه علوم مختلف به عهده دارد، لذا ابداع فنون جديد تجزيه و بسط و تکامل روشهاي تجزيه شيميايي موجود، آنقدر سريع و گسترده است که اندکي درنگ در تعقيب رويدادهاي تازه سبب بوجود آمدن فاصله‌هاي بسيار زياد علمي خواهد شد. نقش اين فنون در فعاليتهاي توليدي روز به روز گسترده‌تر و پردامنه‌تر مي‌گردد. امروزه، کنترل کيفيت محصولات صنعتي و غير صنعتي ، جايگاه ويژه‌اي دارد که اساس اين کنترل کيفيت را تجزيه‌هاي شيميايي انجام شده به کمک روشهاي مختلف تجزيه‌اي تشکيل مي‌دهد.

�         شيمي فيزيک

شيمي فيزيک بخشي از علم شيمي است که در آن، از اصول و قوانين فيزيکي، براي حل مسائل شيميايي استفاده مي‌شود. به عبارت ديگر، هدف از شيمي فيزيك ، فراگيري اصول نظري فيزيک در توجيه پديده‌هاي شيميايي است. براي آشنايي بيشتر با علم شيمي فيزيک، بايد با زير مجموعه‌هاي اين علم آشنا شويم و اهداف اين علم را در دل اين زير مجموعه‌ها بيابيم.

• شيمي معدني 

 شاخه بزرگي از علم شيمي است که بطور کلي شامل بررسي، تحليل و تفسير نظريه‌هاي خواص و واکنشهاي تمام عناصر و ترکيبات آنها به غير از ترکيبات آلي مي باشد.به عبارت ديگر مي‌توان چنين اظهار نظر کرد که شيمي معدني کليه موادي را که از جمله ترکيبات کربن نباشند، به استثناي اکسيدهاي کربن و دي‌سولفيد کربن دربرمي‌گيرد.

• نانو شيمي

  براي شروع بهتر است تعريفي عام از علم فناوري نانو داشته باشيم. اين فناوري پديده هزاره سوم مي باشد و ورود به اين عرصه اجتناب ناپذير است. در واقع اين زمينه را نمي توان به عنوان رشته جديدي معرفي کرد بلکه رويکردي جديد به کليه علوم و فنون موجود در مقياس نانو است .اگر از ديدگاه شيمي و مهندسي شيمي به فناوري نانو نگريسته شود، مي توان گفت رشته نانو شيمي تقريباً در تمامي علوم و فنون به کار مي رود.به  عبارت ديگر در زمينه هاي مختلفي از جمله سوخت، پليمر، رنگ، ساخت و ساز، پوشاک، دارو، غذا و به طور کلي هر آنچه که به شيمي و مهندسي شيمي مر بوط مي شود، مي توان از مزاياي اين فناوري بهره جست. به طور کلي توجه به کليه علوم و فناوري هاي موجود در مقياس نانو و کار و توليد در اين مقياس براي

• فيتوشيمي

فيتوشيمي دانش بررسي و مطالعه تركيبات شيميايي گياهي است. به بيان ديگرمي توان گفت شاخه اي از علم شيمي است كه موضوع آن، مطالعه تركيبات شيميايي گياهان است. از جمله اين تركيبات، متابوليت هاي ثانويه گياهي است. در مفهومي اختصاصي تر، فيتوشيمي با شيمي گياهان دارويي مرتبط است و در طول قرون متمادي بسياري از تركيبات گياهي نقشي اساسي درصنايع داروسازي داشته اند. تكنيك هاي رايج دراين علم عبارتند از: استخراج و جدا سازي، تغليظ، آناليز و تكنيك هاي كروماتوگرافي و الكتروفورزكه در نهايت شناخت فرمولهاي دقيق ساختاري و مسيرهاي بيوسنتزي را امكان پذير مي سازد. شواهد فيتوشيميايي از جمله شواهد و صفات مورد استفاده در طبقه بندي هاي فيلوژنتيكي هستند، به گونه اي كه در گونه هاي داراي قرابت و خويشاوندي با يكديگر، تركيبات مشابهي يافت مي شود اما هميشه نيز اين گونه نيست.

•  شيمي كاربردي

 توانايي‌هاي لازم براي داوطلبان 

طرح، نظارت و اجراي طرح‌هاي تحقيقاتي.

مسئوليت و ارائه خدمات در آزمايشگاه‌هاي كنترل كيفي.

ارائه خدمات آموزشي در سطح دانشگاه‌ها، دبيرستان‌ها و موسسات آموزشي.

ارائه طرح‌هاي پژوهشي به منظور استفاده از منابع اوليه.

ارائه خدمات در كارخانجات پتروشيمي، پلاستيك، لاستيك، رنگ و رزين، الياف، صنايع غذايي، صنايع دارويي، بهداشتي و شوينده‌ها.

عهده‌دار شدن مسئوليت هدايت آزمايشگاه‌ها و كمك به امر تدريس شيمي در دانشگاه‌ها.

مواد امتحانی و ضرایب دروس

 مواد امتحاني و ضرايب در دانشگاه سراسري 

 گرایش

 دروس و ضرایب 

شيمي آلي*

شيمي معدني*

شيمي تجزيه*

شيمي فيزيك*

شيمي كاربردي*

شيمي فيزيك

شيمي آلي

شيمي معدني

شيمي تجزيه

شيمي كاربردي

آموزش شيمي

شيمي دريا

شيمي پليمر

شيمي آلي شامل: دروس آلي 3،2،1 جداسازي و شناسايي تركيبات آلي و كاربرد طيف‌سنجي در شيمي آلي و شيمي فيزيك آلي.

* شيمي معدني شامل: دروس شيمي معدني1و2 و آلي فلزي.

*شيمي تجزيه شامل: دروس تجزيه1و2 و شيمي تجزيه دستگاهي.

*شيمي فيزيك شامل: دروس شيمي فيزيك1و2 كوانتوم و طيف‌سنجي.

*شيمي كاربردي شامل: اصول محاسبات شيمي صنعتي، شيمي صنعتي 1و2، اصول تصفيه آب و پساب‌هاي صنعتي و خوردگي فلزات.

 مواد امتحاني و ضرايب در دانشگاه سراسري آزاد 

 گرایش

 دروس و ضرایب 

زبان تخصصي انگليسي

شيمي آلي*

شيمي فيزيك 1و2

شيمي معدني 1و2

شيمي تجزيه*

شيمي كاربردي

شيمي كاربردي

شيمي تجزيه

شيمي معدني

شيمي فيزيك

شيمي آلي

شيمي آلي: دروس آلي 3،2،1 ، جداسازي و شناسايي تركيبات آلي و كاربرد طيف‌سنجي در شيمي آلي، شيمي فيزيك آلي

 *شيمي تجزيه: شيمي تجزيه1و2، شيمي تجزيه دستگاهي

ظرفيت پذيرش دانشگاه‌ها: سراسری روزانه و ...

ظرفيت پذيرش دانشگاه‌هاي آزاد كل كشور

منابع دانشگاهي

زمینه های اشتغال

شيمي از جمله معدود رشته‌هايي است كه فارغ‌التحصيل آن مي‌تواند هميشه مشغول به كار باشد. چون هر كارخانه‌اي كه داير شود، در بخش كنترل كيفيت كالاهاي ساخته شده نياز به يك شيمي‌دان دارد. در تمام صنايع نيز احتياج به فارغ‌التحصيلان شيمي داريم تا مواد اوليه را با توجه به استانداردهاي جهاني بررسي كرده و رد يا قبول كنند. در مقطع ليسانس شيمي داراي دو گرايش محض و كاربردي است. فارغ‌التحصيل شيمي محض در شروع يك فعاليت صنعتي نقش دارد چرا كه او راهكارهاي تئوريك ساخت يك ماده را ارائه مي‌دهد و سپس يك فارغ‌التحصيل شيمي كاربردي و يا مهندس شيمي طراحي نيمه صنعتي ماده مورد نظر را ارائه مي‌دهد.

  شيمي آلي

زمينه‌اي است که از ديدگاه تکنولوژي اهميتي فوق‌العاده دارد. شيمي آلي شيمي رنگ و دارو، کاغذ و مرکب، رنگينه‌ها و پلاستيک‌ها، بنزين و لاستيک چرخ است. شيمي آلي، شيمي غذايي است که مي‌خوريم و لباسي است که مي‌پوشيم. از جمله فرصت‌هاي شغلي ممكن مي توان براي افراد متخصص در اين گرايش مي‌توان به موارد زير اشاره كرد:

سنتز ترکيبات آلي: كار درمراكز داروسازي و كمك به سنتز دارو ومواد آرايشي بهداشتي.

طيف سنجي آلي: كار  در آزمايشگاه‌هاي شناسايي مواد شيميايي كنترل كيفي.

صنايع شيمي آلي و پليمر: ارتباط تنگاتنگي بين شيمي آلي و شيمي پليمر وجود دارد. سنتز پليمرهاي جديد، اصلاح ساختار پليمرها به منظور بهبود خواص آن‌ها و ايجاد خواص جديد براي كاربردهاي خاص مي‌تواند انگيزه‌اي براي كارخانجات و مراكز علمي براي استفاده از يك كارشناس ارشد شيمي آلي باشد.

سينتيک و مکانيزم واکنشهاي آلي: بسياري از صنايع فعال شيمي به‌خصوص بخش‌هاي درگير با پترشيمي و نفت شاخه‌اي از شيمي آلي هستند كه با بررسي مكانيسم واكنش‌ها و سنتيك آن‌ها مي‌توان اطلاعات ارزشمندي بدست آورد و براي ساخت كاتاليزورهاي جديد و افزايش سرعت واكنش‌ها و نيز افزايش راندمان توليد از آن‌ها استفاده كرد كه اينهه همه از تخصص‌هاي يك شيمي‌دان آلي است.

بيوشيمي: بيوشيمي بررسي شيمي سيستم‌هاي زيستي است. كه ارتباط تنگاتنگي بين آن و شيمي آلي برقرار است. يكي ديگر از مراكز جذب شيمي دان آلي مي تواند اين مراكز باشد.

شيمي معدني

فارغ التحصيلان رشته شيمي معدني در  مراكز  علمي و پژوهشي مي توانند به  بررسي

كاتاليزورها، شيمي آلي، فلزي ،صنايع معدني ،مطالعات الکتروشيميايي کمپلکس هاي معدني و نانو ذرات بپردازند و نيز در صنايع مختلفي مانند استخراج مواد شيميايي از منابع معدني توليد انواع مواد شوينده ضدعفوني كننده پاك كننده و... مشغول به كار شوند.

شيمي تجزيه

کنترل کيفيت محصول

بيشتر صنايع توليدي نيازمند به توليد با کيفيت يکنواخت هستند. براي کسب اطمينان از برآورده شدن اين نيازمندي مواد اوليه و همچنين محصول نهايي توليد، مورد تجزيه‌هاي شيميايي وسيعي قرار مي‌گيرند.

نمايش و کنترل آلوده کننده‌ها

فلزات سنگين پسمانده‌هاي صنعتي و حشره کشهاي آلي کلردار، دو مشکل کاملا شناخته شده مربوط به ايجاد آلودگي هستند. به منظور ارزيابي چگونگي توزيع و عيار يک آلوده کننده در محيط، به يک روش تجزيه‌اي حساس و صحيح نياز است و در کنترل پسابهاي صنعتي، تجزيه شيميايي روزمره حائز اهميت است.

مطالعات پزشکي و باليني

عيار عناصر و ترکيبات مختلف در مايعات بدن، شاخصهاي مهمي از بي نظمي‌هاي فيزيولوژيکي مي‌باشند. محتوي قند بالا در ادرار که نشانه‌اي از يک حالت ديابتي است و وجود سرب در خون، از شناخته‌ترين مثالها در اين زمينه مي‌باشد. كه همه به تجزيه كيفي و كمي نياز دارند.

عيارگيري

از ديدگاه تجارتي در برخورد با مواد خام نظير سنگهاي معدني، ارزش سنگ معدن، از روي فلز موجود در آن تعيين مي‌شود. اين موضوع مواد با عيار بالا را نيز غالبا شامل مي‌شود؛ بطوري که حتي تفاوت کم در غلظت مي‌تواند از نظر تجاري تاثير قابل ملاحظه‌اي داشته باشد. بنابراين يک روش تجزيه‌اي قابل اعتماد و صحيح از اهميت اساسي برخوردار است.

شيمي فيزيك

در كشور ما بيشتر فرصت‌هاي شغلي شيمي فيزيك در مراكز پژوهشي و علمي است، كه مي‌تواند به تغييرات بسيار مهمي در صنايع مختلف شيمي منجر شود. با بررسي، تعيين سمت و سوي واکنش، تعادل در واكنش هاي شيميايي و تعادلات فازي، تغييرات انرژي، الکتروشيمي و سينتيک شيميايي (Chemical Kinetic)مي‌توان صنايع مختلف شيمي را به سمتي هدايت كرد كه بيشترين سود ممكن را بدست آورد و همچنين از اتلاف انرژي جلوگيري و راندمان توليد محصول را افزايش داد.